Қазақстанда су ресурстарын пайдалану тәртібі түбегейлі өзгереді. Жаңа Су кодексіне сәйкес, су «шексіз ресурс» ретінде қарастырылмайды. Енді әрбір текше метр су нақты есепке алынып, үнеммен қолданылуы тиіс.

Тиісті ведомствоның мәліметінше, өнеркәсіп орындары су алу үшін рұқсат сұрағанда оның ұтымды пайдаланылатынын дәлелдеуге міндетті. Бұл талап 123 және 133-баптарда нақты жазылған. Кәсіпорындар суды қайта және айналмалы пайдалану жүйелерін енгізуі керек. Ал мұндай жүйе әлі жоқ нысандар 2027 жылғы 10 маусымға дейін көшу жоспарын әзірлеп, ұсынуға тиіс. Жоспарды іске асыру мерзімі бес жылдан аспауы қажет.

Жаңа кодекс «ең үздік қолжетімді технологиялар» ұғымын енгізіп отыр. Бұл – суды үнемдеп, төгіндіні азайтатын заманауи шешімдер. Мұндай технологиялардың тізімі халықаралық стандарттар негізінде жасалады.

Су тұтынушылар қатарына көлік жуу орындары, дәмханалар, сауда орталықтары, қызмет көрсету станциялары мен өндіріс нысандары кіреді. Олардың барлығы су үнемдеу талаптарын су жеткізу шарты арқылы орындауға міндеттеледі.

Мемлекеттік бақылауды бассейндік су инспекциялары жүргізеді. Алдымен ірі кәсіпорындар мен суды көп тұтынатын нысандар тексеріледі. Негізгі мақсат - су шығынын азайту жоспарларының орындалуын қадағалау.

Жауапкершілік те күшейтілді. Суды мақсатсыз немесе рұқсат етілген көлемнен артық пайдаланған кәсіпорынға 850 АЕК көлемінде айыппұл салынады. Қайталанған жағдайда ірі бизнес үшін айыппұл 2000 АЕК-ке дейін жетуі мүмкін.