Республикалық референдум аясында өтіп жатқан «Референдум – 2026» онлайн марафоны жалғасуда. Шара барысында көрермен назарына қоғамдағы өзекті мәселелер ұсынылып, жас ғалымдардың жаңа жобалары таныстырылды, – деп хабарлайды «Dalamedia» ақпараттық порталы.

Онлайн марафонда жасанды интеллекттің дамуы, волонтерлік мәдениет және киберспорт мүмкіндіктері талқыланды. Сондай-ақ экологиялық мәселелерді технология арқылы шешу жолдарына қатысты тың бастамалар ұсынылды.

Сағат 09:00-де басталған медиа шара бұл жолы ауқымымен ерекшеленіп отыр. Қазақстан телерадиокорпорациясының аймақтық филиалдары, сондай-ақ АҚШ, Ресей, Түркия, Қытай, Бельгия елдеріндегі меншікті тілшілер тікелей эфирге қосылып отыр.

Марафон аясында алғаш рет ұйымдастырылған инновациялық алаңда отандық өнертапқыштар өз жобаларын таныстырды. Жас өнертапқыш Аделия Анаш болашақта адам ағзасына орнатылуы мүмкін механикалық жүрек жобасын және майтабанды анықтауға арналған «ақылды» ұлтарақты көпшілік назарына ұсынды.

Ал жас ғалым Нарминахон Иманғалиева ластанған ауадан принтерге арналған қара бояу өндіруге мүмкіндік беретін жобасын таныстырды. Оның айтуынша, бұл бастама экологиялық мәселелерді технологиялық тәсілдер арқылы шешуге бағытталған.

Робототехника саласындағы тағы бір жоба авторы Айсұлу Тілеуқұлова ерекше қажеттілігі бар балаларға арналған жаңа технология жайында баяндады. Бұл робототехникалық платформа церебралды сал ауруы, аутизм және басқа да неврологиялық диагнозы бар балалардың дене тепе-теңдігін дамытуға көмектеседі.

Сонымен қатар жас ғалым Манат Нұрсұлтан спортшылардың қозғалысын талдауға арналған сенсорлық құрылғы технологиясын ұсынды. Mirai Motion деп аталатын бұл датчиктер жиынтығы қазірдің өзінде спорт саласында, әсіресе футболда қолданылып жатыр. Жобаны әзірлеу барысында нанотехнология элементтері пайдаланылған.

Марафон алаңында Петропавл қаласынан келген Төтенше жағдайлар департаментінің мамандары өрт сөндіруге арналған роботтың мүмкіндіктерін көрсетті. Мұндай құрылғылар төтенше жағдай кезінде адамдардың өміріне қауіп төндірмей жұмыс істеуге мүмкіндік береді.

Іс-шараға саясаткерлер мен сарапшылардан бөлек, танымал спортшылар да қатысып, өз ойларын ортаға салды. Олардың қатарында әлем чемпионы Ризабек Айтмұхан мен Сергей Цирюльников бар.

Дискуссия алаңында «Қазақстандағы жасанды интеллекттің дамуы» тақырыбы жан-жақты қаралды. Сарапшылар бұл технологияның экономика, білім беру, медицина және медиа салаларына ықпалы мен болашағын талқылады.

Қазақстандағы жасанды интеллектті дамыту қауымдастығы төрағасының орынбасары Анар Төлеубаеванің айтуынша, елде жасанды интеллектті дамыту үшін ең алдымен білікті мамандар даярлау қажет. Оның мәліметінше, Қазақстан цифрлық үкіметті дамыту бойынша әлемдік рейтингте 24-орында тұрса, жасанды интеллект деңгейі бойынша 76-орында. Сондықтан инфрақұрылыммен қатар кадр даярлау және азаматтардың ЖИ-ді күнделікті өмірде қолдану дағдыларын қалыптастыру маңызды.

Сонымен қатар марафон барысында «Волонтерлік: жаңа азаматтық мәдениет» тақырыбы да талқыланды. Соңғы жылдары еріктілер қозғалысы қарқын алып, жастар белсенділігінің маңызды бағытына айналып келеді.

Ұлттық волонтерлік желі ұйымының мемлекеттік органдармен өзара іс-қимыл бөлімінің басшысы Айбек Досымбетов волонтерлік қозғалыстың дамуына ұлттық мәдениет пен дәстүрдің ықпалы зор екенін атап өтті. Оның айтуынша, Батыс елдерінде еріктілер қозғалысы көбіне заңнамалық негізде қалыптасса, Қазақстанда бұл бастама азаматтардың елге қызмет ету ниетінен туындайды.

Онлайн марафон барысында Қазақстан Республикасының Орталық референдум комиссиясы жанындағы пресс-орталық референдумның өту барысына қатысты ресми ақпараттарды тұрақты түрде жариялап отыр.