Парламент депутаттары «Қазақстан Республикасы Құрылтайы және оның депутаттарының мәртебесі туралы» конституциялық заңды екінші оқылымда мақұлдады. Құжат 1 шілдеден бастап қолданысқа енгізіледі. Бұл өзгерістер 2026 жылғы 15 наурызда өткен республикалық референдумда бекітілген жаңа Конституция нормаларын жүзеге асыруға бағытталған,-деп хабарлайды «Dalamedia» ақпараттық порталы.

Жаңа заңға сәйкес, бір палаталы Парламент енді «Құрылтай» деп аталып, оның конституциялық-құқықтық мәртебесі нақты айқындалды. Құжатта мемлекеттік билік жүйесіндегі орны, жұмыс істеу қағидаттары, ішкі құрылымы мен депутаттарды сайлау тәртібі және өкілеттіктерін жүзеге асыру жолдары толық көрсетілген.

Құрылтай 145 депутаттан тұрады. Олар бес жыл мерзімге сайланады. Сонымен бірге заңда депутаттардың құқықтары мен міндеттері, парламенттік бірлестіктерді құру тәртібі, көпшілік пен оппозицияның рөлі және депутаттық әдеп нормалары да нақтыланған.

Заң шығарушылық бастама құқығы бар субъектілер қатары да кеңейтілді. Енді бұл мүмкіндік Қазақстан Халық Кеңесіне де беріліп отыр. Ол өз ұсыныстарын Құрылтайға енгізу арқылы жүзеге асырады.

Құрылтайдың Үкіметпен өзара іс-қимылы да жаңа тәртіпке сай реттеледі. Атап айтқанда, Үкімет мүшелігіне ұсынылатын кандидаттар бойынша консультациялар өткізу, олардың есептерін тыңдау және басқа да рәсімдер қарастырылған. Сондай-ақ депутаттық бастамаларға қатысты Үкіметтің қорытындысын үш ай ішінде ұсыну міндеті енгізіледі.

Бұдан бөлек, Құрылтайға бірқатар жоғары лауазымдарға келісім беру құқығы берілмек. Олардың қатарында вице-президент, премьер-министр, Конституциялық сот судьялары, Орталық сайлау комиссиясының мүшелері және Жоғары аудиторлық палата мүшелері бар.

Сондай-ақ Президенттің ұсынысымен Құрылтай депутаттарына Жоғарғы сот судьяларын сайлау өкілеттігін беру қарастырылып отыр. Сонымен бірге Конституциялық сот пен Жоғарғы сот судьяларын иммунитеттен айыру тәртібі де заң аясында нақтыланған.