Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі қазақстандықтарға қоса қарыз алушы ретінде несие рәсімдеуде абай болуға кеңес берді. Себебі мұндай жағдайда азамат негізгі қарыз алушымен бірге банк алдындағы барлық міндеттемені тең дәрежеде мойнына алады, — деп хабарлайды «Dalamedia» ақпараттық порталы.
Қоса қарыз алушы — несие шартына негізгі қарыз алушымен бірге қол қоятын және несие бойынша төлем жасауға толық жауап беретін тұлға. Егер негізгі қарыз алушы несиені уақытында өтемесе немесе төлеуден бас тартса, банк қарызды қоса қарыз алушыдан өндіріп алуға құқылы.
Мұндай тұлға көбіне ипотекалық несие рәсімдеу кезінде қажет болады. Егер негізгі қарыз алушының табысы банк талаптарына сай келмесе, қаржы ұйымы екі адамның жиынтық кірісін есепке алып, несие беру туралы шешім қабылдайды.
Алайда қоса қарыз алушы несие бойынша негізгі тұлғамен бірдей жауапкершілік арқалайды. Қарыз өтелмеген жағдайда банк оның есепшотындағы қаражатқа, мүлкіне өндіріп алу шараларын қолдануы немесе сотқа жүгінуі мүмкін.
Агенттік қоса қарыз алушы мен кепілгердің айырмашылығы бар екенін атап өтті. Қоса қарыз алушының табысы несие сомасын есептеу кезінде ескеріледі және ол шарттағы барлық міндеттемелерге толық жауап береді. Ал кепілгердің жауапкершілігі кепілдік келісімінде көрсетілген талаптармен шектеледі.
Мамандар азаматтарға қоса қарыз алушы болмас бұрын несие шартының барлық талаптарын мұқият оқып шығуды және негізгі қарыз алушы төлем жасай алмай қалған жағдайда өз қаржылық мүмкіндігін алдын ала бағалауды ұсынады.
Сондай-ақ қоса қарыз алушылар саны қанша болса да, несие толық өтелгенге дейін олардың міндеттемелері сақталатынын ескерген жөн. Агенттік мұндай шешім барлық тәуекелді түсініп барып қабылдануы тиіс екенін ескертті. Себебі жауапкершілікті дұрыс бағаламау азамат үшін елеулі қаржылық қиындықтарға әкелуі мүмкін.
Айта кетейік, бұған дейін Қазақстан азаматтарының банк алдындағы жалпы қарызы 25 триллион теңгеден асқаны хабарланған еді.