Алматы жаңа басқару мәдениетіне көшті: қала жүйелі даму жолына түсті
Алматы соңғы бір жылда басқару тәсілін түбегейлі жаңартып, жекелеген жобалардан гөрі өзара байланысқан жүйелі дамуға бет бұрды. Қала тіршілігінің негізгі салалары — инфрақұрылым, көлік, білім, денсаулық, экология, әлеуметтік қолдау, экономика және қала құрылысы — енді бір-бірімен үйлескен ортақ модель арқылы дамып келеді, — деп хабарлайды «Dalamedia» ақпараттық порталы.
Қаланың жаңа даму қағидасы айқын: алдымен базалық инфрақұрылым қалыптасады, кейін өмір сапасы жақсарады, содан соң ғана тұрақты әрі ұзақ мерзімді нәтиже қамтамасыз етіледі.
Алматыда қалалық ортаны жаңарту жұмыстары қарқын алған. «Қасбеттен қасбетке дейін» қағидаты енгізіліп, көшелер тек көлік жүретін аумақ емес, толыққанды қоғамдық кеңістік ретінде қайта қарастырылуда. Бұл тәсіл жаяу жүргінші инфрақұрылымын, жарықтандыруды, көгалдандыруды, навигацияны және қауіпсіздікті бір жүйеге біріктіреді.
2026 жылы Жароков, Сәтбаев және Сейфуллин көшелерін жаңғырту басталды. Сонымен қатар Тұңғыш Президент саябағы да қайта жөндеуден өтуде.
Қалада бірыңғай дизайн-код пен абаттандыру стандарттары енгізіліп жатыр. Қоғамдық кеңістіктерді басқару орталықтандырылып, «Жасыл Алматы» коммуналдық мекемесі скверлер мен бульварларды күтіп ұстауға жауапты болды. Бұл көгалдандыру сапасын арттырып, заманауи агротехникалық тәсілдерді қолдануға жол ашты.
Сонымен бірге Урбанистика орталығы құрылып, қалалық жобаларды үйлестіруші негізгі құрылымға айналды. Ол жаңа жобалардың стандарттарға сәйкестігін бақылап, жаяу және велоинфрақұрылымды дамытуға, сондай-ақ қаланың жасыл аймағын сақтауға басымдық беріп отыр.
Соңғы бір жылда Алматыда бірқатар ірі қоғамдық кеңістік жобалары жүзеге асты. Олардың қатарында Ганди көшесі мен Назарбаев даңғылы қиылысындағы сквер, «Сайран» су қоймасы аумағы, Терренкур-2 және А. Иманов атындағы сквер бар. Сонымен бірге бірқатар субұрқақ кешендері жаңартылуда.
Қала аудандарында да ауқымды өзгерістер жүріп жатыр. Наурызбай ауданында жаңа мектептер ашылып, мыңдаған оқушы орны құрылды. Биыл «Шұғыла» ықшамауданында жаңа мектеп пайдалануға берілді. Алдағы уақытта тағы екі білім нысаны іске қосылады. Балабақша желісі де кеңейіп, жаңа мекемелер салынуда.
Инженерлік және жол инфрақұрылымы қатар дамуда. Ақжар мен Тастыбұлақта жаңа жолдар мен инженерлік желілер тартылуда. Ал Сапожников өзені бойындағы арна бекітіліп, жаңа серуен аймағы қалыптасты. Бұл жоба бір мезетте қауіпсіздікті күшейтіп, жаңа қоғамдық кеңістік ашты.
Бостандық ауданында қалалық орта сапасын арттыруға басымдық берілді. Торайғыров көшесі жаңартылып, Республика алаңы маңындағы сквер қайта абаттандырылды. Сонымен қатар Үлкен Алматы өзені бойында жаяу жүргінші көпірлері салынуда.
Алмалы ауданында әлеуметтік және мәдени инфрақұрылым жаңарып келеді. Жаңа мектеп пен «Шабыт» оқушылар үйі ашылып, BOXPARK жастар мен кәсіпкерлікке арналған орталыққа айналды.
Алатау ауданында инженерлік желілер мен әлеуметтік нысандар дамуда. Ал Жетісу ауданында жаңа емхана ашылып, медициналық қызмет қолжетімділігі артты.
Түрксіб ауданында білім беру инфрақұрылымы кеңейіп, жаңа колледж салынып жатыр. Әуезов ауданында балабақша құрылысы мен төтенше жағдайларға дайындық орталығы жобалануда. Медеу ауданында сейсмикалық қауіпсіздік шаралары күшейтілген.
Білім беру саласы қаладағы ең ірі бағыттардың біріне айналды. Бір жылда 38 білім нысаны ашылып, 39 мыңнан астам оқушы орны жасалды. «Келешек мектептері» жобасы аясында жаңа мектептер салынды, білім беру жүйесіне цифрлық технологиялар мен жасанды интеллект енгізілуде.
Денсаулық сақтау саласында алғашқы медициналық көмектің қолжетімділігі артып, жаңа емханалар мен жедел жәрдем станциялары жаңартылуда.
Көлік жүйесінде қоғамдық көлік паркі жаңарып, автобустар саны 3 мыңнан асты. Маршруттар кеңейтілді.
Экология саласында қалдықтарды энергияға айналдыру жобасы басталды. Қоқыс жинау жүйесі жаңа модельге көшіп, «бір аудан — бір мердігер» қағидаты енгізілді. Сондай-ақ төмен шығарындылар аймағы іске қосылып, экологиялық талаптар күшейтілді.
Әлеуметтік салада ерекше қолдауды қажет ететін азаматтарға арналған JobCoach жобасы іске асуда. Жастарды жұмыспен қамту және волонтерлік бастамалар да белсенді дамып келеді.
Экономикада индустриялық аймақтар кеңейіп, жаңа өндірістер іске қосылуда. Almaty Business – 2030 бағдарламасы арқылы кәсіпкерлік жобаларға қолдау көрсетілуде.
Қала құрылысы саласында бақылау күшейіп, заңсыз нысандарға қатысты сот процестері жүргізілуде. Негізгі мақсат — құрылыс сапасы мен қауіпсіздігін қамтамасыз ету.
Мәдениет пен туризм саласы да тұрақты дамып келеді. Алматы халықаралық деңгейдегі мәдени және туристік орталық ретінде өз орнын нығайтып отыр.
Цифрлық қауіпсіздік бағытында бірыңғай бейнемониторинг жүйесі жұмыс істеп, қала қауіпсіздігін бақылау күшейтілген.
Осылайша, Алматы біртіндеп жаңа даму моделіне көшіп келеді: алдымен инфрақұрылым, кейін сапалы орта, одан соң тұрақты басқару жүйесі. Бұл тәсіл мегаполисті тұрғындар үшін жайлы әрі қауіпсіз қалаға айналдыруға бағытталған.