Қазақстанда мемлекеттік қызметке қабылданатын азаматтар жақын туыстары туралы ақпаратты да көрсетуге міндеттелуі ықтимал, — деп хабарлайды «Dalamedia» ақпараттық порталы.

Мұндай норма Сенат бірінші оқылымда мақұлдаған сыбайлас жемқорлыққа қарсы заң жобасында қарастырылған. Жаңа талапқа сәйкес, үміткерлер арнайы декларация тапсырып, онда туыстарының жеке сәйкестендіру нөмірін, отбасылық байланыстарын және ықтимал мүдделер қақтығысына қатысты мәліметтерді көрсетуі мүмкін.

Сенатор Арман Өтеғұловтың айтуынша, қазір мемлекеттік қызметкерлер табысы мен мүлкін декларациялайды. Ал жаңа тетік қаржылық емес, жеке мүдделер мен байланыстарды ашуға бағытталған.

Ол бастапқы нұсқада декларацияда көрсетілетін мәліметтер нақты жазылғанын, кейін бұл тізім алынып тасталғанын айтты. Енді құжаттың нақты форматын Үкімет бекітеді.

«Бұл азаматтардың қаржылық жағдайын көрсету үшін емес, олардың отбасылық байланыстары мен қандай да бір мүдделер қақтығысының бар-жоғын анықтау үшін қажет», – деді сенатор.

Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің өкілі Салауат Муксимов жаңа декларация қазіргі құжаттан мазмұны мен тапсыру мерзімі жағынан ерекшеленетінін жеткізді. Оның сөзінше, онда туыстары, байланысты тұлғалар және қосымша ақылы қызмет туралы мәліметтер енгізіледі.

Заң жобасын талқылау кезінде сенатор Серік Шайдаров мемлекеттік органдар мен квазимемлекеттік секторда бірыңғай кадрлық ақпараттық жүйе енгізу мәселесін көтерді. Ол жақын туыстардың ЖСН-н көрсету талабы кей жағдайда қиындық тудыруы мүмкін екенін айтты. Мәселен, кей адамдар туыстарымен араласпауы немесе олардың шетелде тұруы ықтимал.

Осыған байланысты сенатор мұндай жағдайда азаматты жұмысқа қабылдамауға негіз бола ма деген сауал қойды.

Салауат Муксимов бұл талап қызметке орналасуға кедергі болмауы керектігін айтты. Оның сөзінше, қажет болған жағдайда ақпаратты жұмыс беруші мемлекеттік жүйелер арқылы сұрата алады.

«Әр азаматтың туу туралы мәліметтері АХАТ жүйесінде сақталады. Сондықтан жақын туыстар туралы ақпаратты сол жүйе арқылы алуға мүмкіндік бар», – деді агенттік өкілі.

Сенатор Бекбол Орынбасаров заң жобасында тікелей бағыныштылыққа қатысты шектеулер күшейтілетінін айтты. Енді бұл талап тек жақын туыстарға емес, туыстық қатынастағы басқа адамдарға да қолданылуы мүмкін. Олардың қатарына аға-әпке, көке-жеңге, нағашы-жиен және немере туыстар кіреді.

Мемлекеттік қызмет істері агенттігі бұл өзгерістердің басты мақсаты — мүдделер қақтығысының алдын алу екенін мәлімдеді.

Ал Сенат төрағасы Мәулен Әшімбаев жаңа талаптар туыстардың бір мекемеде жұмыс істеуіне толық тыйым салмайтынын түсіндірді. Оның айтуынша, шектеу тек тікелей басшылық пен бағыныштылық жағдайларына қатысты болады.

«Мәселе — тікелей бағыныштылықта. Мысалы, министрдің орынбасары мен департамент директоры бір-біріне тікелей бағынатын жағдайда туыстық қатынаста болмауы керек. Ал басқа бөлімде жұмыс істеуге ешқандай шектеу жоқ», – деді Сенат спикері.