15 тамыз – қазақ ән өнерінде өзіндік қолтаңбасы қалған әйгілі композитор, «ән падишасы» атанған Шәмші Қалдаяқовтың туған күні. Биыл сазгердің дүниеге келгеніне 96 жыл толып отыр, деп хабарлайды «Dalamedia» ақпараттық порталы.

Шәмші Қалдаяқов 1930 жылы Отырар ауданына қарасты қазіргі Шәмші ауылында дүниеге келген. Балалық шағы өткен осы жерде ол алғашқы әндерін шығарып, кейін өнер жолына бет бұрған. Композитордың туғанына 90 жыл толуына орай, 2020 жылы ауылдағы қара шаңырақтың орнына Шәмшіге арналған музей-үй ашылған.

Бүгінде музейде композитордың 200-ге жуық жәдігері сақтаулы. Мұнда Шәмшінің жеке тұтынған баяны, шахмат тақтасы, саквояжы, киімдері мен өзге де бұйымдары қойылған. Жәдігерлерді сазгердің туыстары мен достары тапсырған. Музейдегі екінші экспозиция оның әкесі Қалдаяқ ұстаға арналған.

Шәмшінің көзі тірісінде араласқан жақындары композитордың адамға жақын, ағайынға қамқор болғанын еске алады. Туған інісі Қыдыр Қалдаяқұлының айтуынша, сазгер туыс-бауырдан қол үзбей, көпшіл мінезімен ерекшеленген. Оның өмірінің соңында жазған «Отырардағы той» әні де ел жадында.

Шәмші мұрасын көзі тірісінде сақтап қалғандардың бірі – Шымкент тұрғыны, музыкант Нұрбөпе Қалмаханқызы. Оның қолында композитордың өз қолымен жазған әндері мен ноталары бар. Бұл жазбаларды Шәмші 1960 жылдары журналист Қалмахан Анарбековке берген. Кейін құнды дүниелер оның қызына табысталған.

Белгілі композитор Бейбіт Оралұлы Шәмшіні жас композиторлар мен әншілер үшін бағыт-бағдар беретін ерекше тұлға деп бағалайды. Оның айтуынша, Шәмшінің әндері уақыт өткен сайын маңызын жоғалтпай, кейінгі буынға да жетіп келеді.

Ұлы композитордың туған күніне орай Түркістан өңірінде бір апта бойы түрлі мәдени іс-шаралар мен ән кештерін өткізу жоспарланған. Бүгінде облыстағы бір елді мекен, 19 көше, екі мектеп пен бір аллея Шәмші Қалдаяқовтың есімімен аталады. Сонымен қатар өңірде композиторға арналған үш бюст пен төрт ескерткіш бар.

Шәмші Қалдаяқовтың әндері қазақ мәдениетінің алтын қорынан орын алып, бүгінге дейін орындалып келеді. Оның шығармашылық мұрасы жас өнерпаздарға үлгі болып, композитор есімі туған жерінде де ерекше құрметпен аталып келеді.