Жақынын қуантамын деп қыруар қаржы жұмсағандар әлеуметтік желіні дүр сілкіндірді. 25 мамыр күні өткен соңғы қоңырау салтанатында кейбір түлектерге тарту етілген сый-сияпаттың құны 100-200 мың теңгеге дейін жетіп, көпшіліктің қызу талқысына түсті. Осыған байланысты «DalaMedia» ақпараттық порталы мәселенің мән-жайына үңіліп көрген еді.

Биыл еліміз бойынша 215 мыңнан астам оқушы мектеп бітірді. Әлеуметтік желілерде жүздеген гүлден құралған композициялар, сәнді автокөлік кортеждері мен қымбат сыйлықтар көрсетілген бейнероликтер кеңінен тарады.

Мәжіліс депутаты Жарқынбек Амантайұлы мектеп бітіру рәсімі ең алдымен білімге құрмет пен ұстаз еңбегін бағалаудың белгісі болуы керектігін айтады.

“Алайда кейінгі жылдары мектеп бітіру рәсімі тәрбиелік мазмұнынан алыстап, әлеуметтік бәсекенің, дарақылықтың және орынсыз даңғазалықтың көрінісіне айналып бара жатқаны қоғамды алаңдатып отыр. Биылғы соңғы қоңырау кезінде еліміздің бірнеше өңірінде қымбат көліктерден құралған кортеждер ұйымдастырылып, жол қозғалысы ережелері өрескел бұзылды. Алматы қаласында мектеп түлектерінің кортежіне байланысты 21 баланың ата-анасы жауапкершілікке тартылды. Ал Маңғыстау облысында түлектердің қымбат көліктермен шеру өткізіп, әлеуметтік желіде сән-салтанатты насихаттаған видеосы кеңінен тарады. Биыл қоғамда ерекше талқыланған тағы бір құбылыс – мектеп бітіруші түлектерге арналған алып гүл шоқтарының жарысы болды. Әлеуметтік желіде жүздеген гүлден құралған композициялар, қымбат сыйлықтар мен салтанатты рәсімдер қалыпты жағдай ретінде көрсетілді. Өкінішке қарай, мұндай бәсеке көптеген отбасыға психологиялық әрі қаржылық қысым түсіргені анық. Кейбір ата-аналар баласы қатарынан қалмауы үшін қарыз алуға, бөліп төлеуге немесе қымбат сыйлық сатып алуға мәжбүр болғанын ашық айтып жатыр. Бұл әсіресе әлеуметтік жағдайы төмен отбасылардан шыққан балаларға оңай тимейтіні белгілі”, – деді депутат.

Гүл саудасымен айналысатын кәсіпкерлер де соңғы қоңырау қарсаңында сұраныстың айтарлықтай артқанын айтады. Олардың сөзінше, бұған әлеуметтік желілердегі трендтердің ықпалы зор болған.

“Апайларский букет керек емес” – Назым Қожамар

Мәселенің түп-төркінін таразылау үшін біз Шерхан Мұртаза атындағы Руханият және тарихтану орталығының «Дәстүр және өнер» бөлімінің меңгерушісі Назым Қожамар пікіріне жүгіндік. Оның айтуынша, соңғы жылдары сән-салтанатқа ұмтылу кей жағдайда тәрбиелік құндылықтардың тасада қалуына әкеліп отыр.

“Күні кеше мектеп бітіру рәсіміне қатысты ел шулады. Жаңа тренд – биік әрі көлемді гүл шоқтарын сыйлау, соның жанында суретке түсу. Егер ол бір сыныпқа немесе тұтас мектепке ортақ букет болып, кейін әр оқушы бір-бір талдан алып кетсе, ешкім қарсы болмас еді. Ал әркімнің жеке-жеке осындай гүл алдырып, бір-бірімен жарысуы, кейін «маған гүл әпермеді» деп отбасымен ренжісуі – рухани құлдыраудың көрінісі.

Тіпті «маған апайларский букет керек емес» деген сөздердің айтылуы да ойландырады. Әрине, мұндай әрекетке бәрі бірдей барған жоқ. Дегенмен біреудің бір айлық табысын екі сағаттық шарада желге ұшырудың астарында ысырапшылдық пен даңғазалық жатыр. Мұндай трендтердің артында көбіне бизнес тұр. Ал көпшілік соның жетегінде кетеді. Сауатты адам оның мәнін түсінеді. Бірақ жылтырақ дүниемен жастарды арбау оңай болып бара жатқандай. Ал кей ата-ана балаға бөле алмаған уақытын қымбат сыйлықпен өтеуге тырысады. Сонда кім ұтты, кім ұтылды?

Ысырапқұмарлық – ештеңенің қадіріне жетпеуден туындайды. Ысырап жасамау сараңдық емес. Ол – шектен шықпау. Қазақ тәрбиесіндегі ысыраптың антидоты – обал мен ұят еді. Қазіргі қоғам сол «вакцинаны» қабылдаудан бас тартып жатқандай көрінеді”, – деді Н. Қожамар.

Ал Жамбыл облыстық Һибатулла Тарази мешіті ұстазы Әбдіқадір Сейтқали бұл мәселеге діни тұрғыдан тоқталды.

“Жаратушымыз Құранда: «Ішіңдер, жеңдер, бірақ ысырап қылмаңдар. Шындығында Алла ысырап етушілерді сүймейді» деп ескерткен. Демек, адамға берілген нығметті пайдалануына рұқсат бар, алайда шектен шығуға болмайды.

Соңғы кезде әлеуметтік желілерден мектеп бітірген ұл-қыздарға қыруар қаржы жұмсалып, қымбат сыйлықтар тарту етіліп жатқанын жиі көреміз. Әркім өз жағдайына қарай әрекет етеді. Бірақ мақтан үшін, көзге түсу үшін артық шығын жасау – ысыраптың бір көрінісі. Киім киюде де, тамақтануда да, жалпы өмірдің кез келген саласында ысыраптан сақтануымыз керек. Әдемі әрі таза киіну – құптарлық іс. Алайда өзгеге көрсету, мақтану немесе жарысу мақсатында шектен шығу дұрыс емес. Алла бізге берген дүниені пайдалы іске жұмсауды бұйырған. Сондықтан берілген нығметтің қадірін біліп, қоғамға пайдасы тиетін игі істерге жұмсаған жөн. Ысыраптың Алла сүймейтін іс екенін ұмытпайық”, – деді Әбдіқадір Сейтқали.

Қазақтың даңқты перзенті, Бауыржан Момышұлы айтқандай, «Тәртіпке бағынған құл болмайды». Сондықтан қандай жағдайда да шектен шықпай, дәстүрдің дара жолынан жаңылмаған абзал.

Нұрбақыт Мұсатиллаұлы